What to do

Mēnā kua rēhita kē koe i tōna kotahi marama i mua i te rangi pōtitanga, ka whiwhi koe i tētahi kāri PōtiMārire mā te poutāpeta, mā te īmēra rānei.

Mā tō kāri PōtiMārire e māmā ake ai, e tere ake ai hoki tō pōti. Ka tae tahi atu me tētahi rārangi o ngā kaitono i tō rohe pōti.

Kati ai te wā rēhita hei te weherua pō, 13 ngā rā i mua i te Rangi Pōtitanga, ā, ka tīmata te pōti i te rangi whai muri atu - i tōna 2 wiki i mua i te rangi pōtitanga.

Kati ai te wā pōti hei te 7pm o te rangi pōtitanga, nā reira he roa te wā kia pōti ai koe.

I te rāngi pōtitanga, ka tuwhera ngā wāhi pōti i te 9am ki te 7pm.

Mēnā e hiahia ana koe ki te pōti i mua i te rangi pōtitanga, tērā pea ka rerekē ngā haora tuwhera. Ka tata ana ki te wā pōti, toro mai ki tēnei paetukutuku e kitea ai ngā haora tuwhera o ngā wāhi pōti e pātata katoa ana ki a koe.

He wāhi pōti ka whakatūria puta noa i Aotearoa, kia whai wāhi ai te katoa ki te pōti. Ka whakapuakina e mātou ngā wāhi pōti katoa i tōna 3 wiki i mua i te rangi pōtitanga.

Ka tere ake te pōti ina pōti koe i te rohe e noho nā koe. Heoi anō, mēnā kei wāhi kē koe, e pai tonu ana tō pōti i te wāhi pōti e pātata katoa ana ki a koe.

Te pōti i tāwāhi

Kawea tō kāri PōtiMārire. Mēnā kāore anō tō kāri PōtiMārire kia tae ki a koe, i warewaretia rānei, kei te whakaae tonu tō pōti.

Kāore he take o te kawe tautohunga.

Kia tae atu koe, mā tētahi o ngā kaimahi e ārahi i a koe, e whakautu hoki ō pātai.

Tukuna tō kāri PōtiMārire ki te kaimahi e tuku atu ana i ngā pepa pōti. Kia kitea tō ingoa i te rārangi kaipōti, ka hoatu e ia tētahi puka pōti ki a koe.

Mēnā kāore ō kāri PōtiMārire, ka tonoa tō ingoa me tō wāhi noho, ā, ka paku roa ake pea te kimi i tō ingoa ki te rārangi kaipōti. 

Kia riro i a koe tō puka pōti, ka kawea atu e koe ki tētahi āraitanga pōti, ki reira rā koe pōti tūmataiti ai.

Me rēhita rawa i mua i te tīmatanga o te wā pōti

E mana ai tō pōti, me mātua rēhita koe. Mō te Pōtitanga Whānui 2026, me rēhita rawa i mua i te weherua pō o te Hanarei, te 25 o Oketopa, 13 ngā rā i mua i te Rangi Pōtitanga.

Kāore e āhei tō rēhita ki tētahi wāhi pōti i te wā o te pōtitanga, i te rangi pōtitanga rānei. Nā reira, mēnā kāore anō koe kia rēhita i mua i tō taenga atu ki tētahi wāhi pōti, kāore e whakaaetia tō pōti.

Ka wātea ngā kaimahi i te wāhi pōti ki te whakamārama atu i tēnei āhuatanga ki a koe, me te whakautu i ō pātai. Tēnā, kia mahara ake, ehara i te mea nā ngā kaimahi i te wāhi pōti ēnei whakatau, he mea hua ake i te ture tonu. Mehemea he pātai āu mō te āhua ki tō rēhitatanga, ki tō āhei rānei ki te rēhita, waea mai ki 0800 36 76 56.

Rēhita, tirohia, whakahouhia rānei ō taipitopito. 

Mā te pōti motuhake kē pea koe e pōti ai

Mēnā kāore tō ingoa i te tānga rārangi kaipōti i te wāhi pōti, me mātua whakaoti e koe tētahi puka 'special declaration vote' i mua i tō pōti. Ka kīia tēnei he 'pōti motuhake'.

Kāore pea tō ingoa e kitea i te tānga o te rārangi kaipōti, mēnā:

• I rēhita mai koe i muri i te tānga o te rārangi kaipōti
• Kei wāhi kē i tō rohe pōti koe e pōti ana
• Kei te rārangi matatapu kē koe

Ki te hia āwhina kia pānui, kia whaitohu rānei i tō puka pōti

Ka āhei tētahi hoa, tētahi whanaunga, tētahi kaimahi rānei i te wāhi pōti ki te āwhina i a koe kia whaitohu i tō puka pōti.

Kāore e āhei tana tohutohu i a koe me pōti ki a wai, engari ka āhei tana:

• haere i tō taha ki muri i te āraitanga pōti
• pānui i ngā kupu me ngā mōhiohio i te puka pōti
• whaitohu i te puka pōti mōu ki te āta tonoa e koe.

E rua ō pōti — he pōti ā-rōpū, he pōti ā-rohe hoki.

Ko tō pōti ā-rōpū me tuku ki te rōpū tōrangapū e tautoko nei koe.

Ko tō pōti ā-rohe hei kōwhiri i te kaitono e hiahia ana koe kia tū hei mema Pāremata (MP) mō te rohe pōti e noho nā koe.

Ka āhei tō pōti ki tētahi rōpū me tētahi kaitono, ki tētahi rānei o ērā, kaua ki tērā atu — kei a koe te tikanga. 

Te pōti ā-rōpū

Ki te taha mauī o tō puka pōti, meatia he tohu tika ki te porowhita i te taha o te ingoa o te rōpū tōrangapū ka kōwhiringia e koe. Me pōti koe ki tētahi rōpū tōrangapū kotahi. 

Te pōti ā-rohe

Ki te taha matau o tō puka pōti, meatia he tohu tika ki te porowhita i te taha o te ingoa o te kaitono ka kōwhiringia e koe. Me pōti koe ki tētahi kaitono kotahi. 

Kaua e māharahara ki te hapa koe i a koe e pōti ana

Ki te hapa koe i a koe e pōti ana, ka āhei tō whakahoki i te puka pōti kua raru (ka kīia kua 'spoilt'), ka tonoa ai tētahi puka pōti anō. Kāore e kautehia ngā puka pōti kua raru. 

Te tuku i tō pepa pōti ki te pouaka pōti

Ka oti ana tō whaitohu i tō puka pōti:

• whātuia kia haurua
• raua ki te pouaka pōti.

Ka kautehia tō pōti ā muri i te katinga o te wā pōti. Ka pēwhea te kautehia o ngā pōti?

Mēnā kua rēhita kē koe i tōna kotahi marama i mua i te rangi pōtitanga, ka whiwhi koe i tētahi kāri PōtiMārire mā te poutāpeta, mā te īmēra rānei.

Mā tō kāri PōtiMārire e māmā ake ai, e tere ake ai hoki tō pōti. Ka tae tahi atu me tētahi rārangi o ngā kaitono i tō rohe pōti.

Kāore e aunoa te tuku pepa pōti ki ngā kaipōti kei tāwāhi, nō reira me whai tō puka pōti mā te:

• tikiake i tētahi mā te ipurangi
• tae ā-tinana ki tētahi wāhi pōti i tāwāhi.

Ka wātea ngā puka pōti i tōna 2 wiki i mua i te rangi pōtitanga. Kia tū he pōtitanga whakakapi, tēnā toro mai ki te paetukutuku nei e whāia ai ngā taipitopito e hiahiatia ana e whiwhi puka pōti ai koe, me te whakahoki mai ki a mātou.

Mēnā kua rēhita kē koe, me tae kau noa ake, me pōti. Mauria atu tō kāri PōtiMārire. Mēnā kāore ō kāri, ina wareware rānei i a koe, e āhei tonu ana tō pōti. Ehara i te mea me mau atu ō tautohunga tuakiri. 

He pērā te pōti ki tētahi pōtitanga whakakapi i te pōti ki tētahi pōtitanga whānui. Kia tae atu koe ki te wāhi pōti, mā tētahi o ngā kaimahi koe e ārahi.

Mā tētahi o ngā kaimahi tō ingoa e kimi ki te tānga o te rārangi kaipōti, me te tuku i tō puka pōti ki a koe. Mēnā kāore tō ingoa i te tānga o te rārangi kaipōti, ka mate pea koe ki te whakaoti i ētahi anō puka e taea ai tō pōti.

Ka kawe atu koe i tō puka pōti ki tētahi āraitanga pōti. Kei tō puka pōti ko tētahi rārangi kaitono. Meatia he tohu tika ki te porowhita i te taha o te ingoa o te kaitono e hiahia nei koe hei māngai mōu, ka whātuia te puka kia haurua, ka raua atu ai ki te pouaka pōti.